Современите здравствени системи се соочуваат со зголемен притисок од хроничните незаразни болести и потребата за децентрализација на здравствените услуги. Самитот на FIP CPS во Сараево послужи како платформа за елаборација на новиот глобален модел на „Фармацевтска грижа 2.0“, нагласувајќи ја потребата од унифициран меѓународен одговор на овие предизвици. На 2 март 2026 година, Сараево стана епицентар на светската фармацевтска дејност, станувајќи домаќин на годишниот состанок на Секцијата за јавни аптеки (CPS) при Меѓународната фармацевтска федерација (FIP).
Делегацијата беше предводена од претседателот на FIP, Пол Синклер, придружуван од меѓународни лидери во професијата од Канада, Уругвај, Шпанија, Аргентина, Јужна Африка и Малезија. Овој настан ја официјализираше „Неделата на CPS FIP“, позиционирајќи го регионот како релевантен фактор во глобалниот фармацевтски дијалог. Централниот дел од самитот беше посветен на редефинирање на улогата на јавните аптеки во рамките на модерните здравствени системи. Клучните столбови на дискусијата вклучуваа:
- Зајакнување на примарната здравствена заштита: Интеграција на фармацевтите како клучни чинители во превенцијата и управувањето со болестите.
- Професионални стандарди: Подигнување на нивото на фармацевтската грижа преку унифицирани меѓународни протоколи.
- Иновативни услуги: Детална елаборација за воведување на фармацевтско пропишување (pharmacist prescribing) за специфични терапевтски групи и проширување на капацитетите за вакцинација во аптеките.
Фармакоекономски импакт и научна поддршка
FIP ја потврди својата посветеност за обезбедување експертска поддршка во делот на истражувачката методологија. Целта е да се генерираат емпириски докази (Evidence-based practice) кои заподобрување на терапевтските исходи кај пациентите преку директен надзор од фармацевтот, со што ќе се остварат на значителни финансиски заштеди во државните здравствени буџети преку оптимизација на терапијата и превенција на компликации.
Регионална кохезија и меѓународна соработка
Посебен акцент беше ставен на регионалното поврзување преку состанокот со претставниците на фармацевтските комори од Словенија, Хрватска, Србија, Косово, Северна Македонија и Црна Гора. Заклучено е дека регионалната кохезија е клучна за побрза имплементација на иновациите и заеднички настап пред меѓународните здравствени тела.
Врз основа на дискусиите, се препорачува иницирање работни групи за подготовка на законски решенија за нови фармацевтски услуги, користење на понудената методолошка поддршка од FIP за локални истражувачки проекти, како и интензивирање на комуникацијата со регионалните комори за размена на позитивни практики.
Самитот во Сараево ја потврди виталната улога на фармацевтот во современото општество. Посетата на високата делегација на FIP испрати јасна порака дека Босна и Херцеговина, како и поширокиот регион, поседуваат капацитет за радикално унапредување на здравствената заштита преку меѓународно партнерство, дигитализација и воведување нови клинички фармацевтски услуги. Самитот во Сараево 2026 година постави темели за радикална трансформација на професијата. Научната заедница во регионот се повикува да ги искористи методолошките ресурси на FIP за да креира релевантни студии кои ќе послужат како основа за идни реформи во здравствените политики. За да останат конкурентни и клинички релевантни, засегнатите страни мора да продолжат да ги користат дигиталните достигнувања, истовремено одржувајќи го мајсторството во изработката на персонализирани магистрални формулации.
Од раководството на FIP CPS отворено ни беше понудена помош и поддршка за тековните проекти на Фармацевтската Комора на Северна Македонија- правилникот за аптекарските услуги и новиот Закон за фармацевтска здравствена дејност.
